Welke haard is het meest milieuvriendelijk?

Een milieuvriendelijke haard belast het milieu zo min mogelijk. Klinkt logisch, maar wat betekent dat precies? Dat hangt vooral af van 3 factoren: uitstoot, rendement en brandstof.

De uitstoot is het belangrijkst. Sommige haarden produceren veel CO₂ en fijnstof, terwijl moderne toestellen nauwelijks schadelijke stoffen uitstoten. Hoe schoner de verbranding, hoe beter voor het milieu.

Ook het rendement speelt een grote rol. Dat geeft aan hoeveel warmte de haard levert in verhouding tot de gebruikte brandstof. Hoe hoger het rendement, hoe minder energie verloren gaat en hoe efficiënter u stookt.

Daarnaast telt de soort brandstof mee. Fossiel gas is vervuilender dan hernieuwbare energiebronnen zoals houtpellets of groene stroom. Hoe duurzamer de energiebron, hoe kleiner de ecologische impact.

Goed onderhoud

Goed onderhoud verandert een haard niet in een milieuvriendelijke variant, maar helpt wél om de prestaties op peil te houden. Een schoon en goed afgesteld toestel werkt efficiënter, verbruikt minder brandstof en stoot minder schadelijke stoffen uit.

De houtkachel is een van de populairste haarden in Nederland. Niet vreemd, want het is een krachtige warmtebron die een ruimte snel en aangenaam verwarmt. Daarbij zorgt het vlammenspel voor een natuurlijk en levendig beeld dat veel mensen aanspreekt. Sommige modellen, zoals de speksteenkachel, houden warmte extra lang vast en verspreiden die geleidelijk door de woning.

In vergelijking met een open haard heeft een houtkachel een veel hoger rendement. Waar een open haard gemiddeld maar 10 tot 20% van de warmte benut, ligt het rendement van moderne houtkachels vaak tussen de 75 en 85%. Dat komt vooral door de gesloten verbrandingskamer en de strengere Ecodesign-richtlijn, die sinds 2022 geldt voor alle nieuwe houtkachels. Daardoor verbranden ze schoner en efficiënter dan oudere toestellen.

Toch blijft het stoken op hout niet volledig schoon. Er komt nog altijd rook en fijnstof vrij, wat invloed heeft op de luchtkwaliteit. Hoe schoon een houtkachel brandt, hangt af van meerdere factoren: het weer, de kwaliteit van het hout én de manier van stoken. Gebruik bij voorkeur droog, onbehandeld hout en steek het vuur van bovenaf aan volgens de Zwitserse stookmethode. Daarbij brandt het hout rustiger en vollediger, wat zorgt voor minder rook en meer warmteopbrengst.

Een gashaard brandt op aardgas en staat bekend om zijn schone, regelbare verbranding. In tegenstelling tot hout- of pelletkachels komt er vrijwel geen fijnstof of rook vrij. Dat maakt de gashaard aantrekkelijk voor wie wel de sfeer van echt vuur wil, maar geen rook of houtopslag in huis. Ook het gebruiksgemak is groot. Met één druk op de knop geniet u direct van warmte en een realistisch vlambeeld. 

Toch is een gashaard niet de meest duurzame keuze. Aardgas is een fossiele brandstof, en bij de verbranding komt CO₂ vrij. Dat heeft een negatieve invloed op het klimaat. Daarnaast hebben veel nieuwbouwwoningen in Nederland geen gasaansluiting meer, waardoor de toekomst van traditionele gashaarden onzeker is.
Heeft uw woning geen gasaansluiting, maar wilt u toch een gashaard? Dan kan een propaan haard een goed alternatief zijn. Deze werkt op propaangas uit een gasfles of tank en biedt hetzelfde comfort en vlambeeld als een aardgasgestookte haard. Houd er wel rekening mee dat ook propaan een fossiele brandstof is.

De elektrische haard is een moderne en schone keuze. Er vindt geen verbranding plaats, waardoor er geen rook, fijnstof of gas vrijkomt. Dat maakt dit type haard milieuvriendelijk in de basis en veilig in gebruik.

De mate van milieuvriendelijkheid hangt af van de stroom die u gebruikt. Komt de elektriciteit uit fossiele bronnen, dan is de impact op het milieu groter. Sluit u de haard aan op groene stroom, bijvoorbeeld via zonnepanelen of een duurzaam energiecontract, dan behoort de elektrische haard tot de meest duurzame opties.

Houd er wel rekening mee dat een elektrische haard vooral zorgt voor extra sfeer, niet voor structurele verwarming. Sommige modellen beschikken over een kleine ingebouwde verwarmingsmodule, maar die is niet krachtig genoeg om als hoofdverwarming te dienen.

Gashaard (aardgas of propaan)

• Jaarlijks onderhoud door een erkend installateur.
• Reiniging van brander en ruit, controle van ontsteking en afvoer.
• Controle op gaslekkage en juiste verbranding.

Bio-ethanolhaard

• Regelmatig reinigen van de brander en glasdelen.
• Gebruik altijd goedgekeurde bio-ethanol en vul pas bij als de haard volledig is afgekoeld.
• Controleer de brander op resten of verkleuring.

Elektrische haard

• Nauwelijks onderhoud nodig.
• Af en toe stofvrij maken van de ventilatieopeningen.
• Controleer jaarlijks de elektrische onderdelen of kabels.

Van alle haardtypen is de elektrische haard op groene stroom het meest milieuvriendelijk. Dit type haard stoot zelf geen schadelijke stoffen uit en vormt, in combinatie met duurzame energie, een schone en verantwoorde keuze.
Wie naast sfeer ook warmte wil, vindt in de pelletkachel een duurzaam alternatief. Deze kachel heeft een hoog rendement en verbrandt relatief schoon, vooral bij gebruik van gecertificeerde pellets en goed onderhoud.

De traditionele open haard scoort het slechtst op duurzaamheid. Deze produceert veel fijnstof en benut maar een klein deel van de opgewekte warmte, waardoor ze het milieu het meest belasten.